Bhuail mé le Príomhoifigeach Feidhmiúcháin FSS ar an 22 Bealtaine 2009 cúpla lá roimh an dáta éisteachta a bhí socruithe do na himeachtaí sa Chúirt Dúiche. Ba é cuspóir an chruinnithe seo, ó mo thaobhse de, ná a chur ina luí ar an POF gur chóir do FSS, fiú ag an gcéim dhéanach seo, iarracht a dhéanamh chun a chur faoi deara go stopfaí na himeachtaí Cúirte Dúiche. Chuir mé in iúl don POF, i dtéarmaí measartha neamhbhalbh, gur chráigh sé mé agus gur chuir sé frustrachas orm a bheith páirteach sna himeachtaí agus go raibh tuairim láidir agam nach mbeadh aon fheidhm úsáideach leis na himeachtaí. Rinne mé trácht freisin ar na gnéithe do-ghlactha agus mífheiliúnacha, dar liom, sa tslí ar a raibh na himeachtaí á stiúradh ag foireann dlí FSS, thar a ceann.
Mhínigh an POF, go raibh sé sásta, óna thaobh sin de, an fhaisnéis ar fad faoi ghníomhaíochtaí FSS a chur ar fáil a d’fhéadfaí a chur ar fáil faoi réir srianta dlí agus faoina réir sin amháin. Bhí sé den tuairim, a dúirt sé, go bhféadfadh sé goilleadh orthu an fhaisnéis ar fad is féidir a scaoileadh, ach ag an am céanna go mbeadh sé ríthábhachtach toisc go dtabharfadh sé seo spreagadh mór don tseirbhís sláinte athrú ó bhonn. Maidir leis an gceist faoi ábhar “i gcúirt iata” a nochtadh, dúirt sé go raibh comhairle faighte aige ó abhcóide sinsir ardchéimiúil a chuir in iúl nach raibh cead ag FSS ábhar den chineál sin a scaoileadh chun m’Oifige gan cead roimh ré ón gcúirt. Cé go raibh baint ag an an méid a bhí le rá aige le gearán ar leith a bhí á bhreithniú ag m’Oifig an uair sin, ní raibh baint dá laghad aige leis an ngearán faoi tháillí caomhnóirí toisc nár iarr mé ábhar “i gcúirt iata” ná níor theastaigh sé uaim sa ghearán sin. Bhain na himeachtaí sa Chúirt Dúiche leis an imscrúdú ar an ngearán faoi tháillí caomhnóirí agus leis sin amháin.
I ndeireadh na dála, níor baineadh amach mórán sa chruinniú seo. D’fhág mé an cruinniú agus amhras orm go go raibh measúnú máite á dhéanamh ag FSS, ag leibhéal na hardbhainistíochta, ar an gcomhairle dlí a bhí ar fáil di. Thuigfinn, i bprionsabal, i gcúinsí ina n-iarrfainn go sonrach agus go toiliúil taifid a chur ar fáil ina nochtar ábhar “i gcúirt iata” go bhféadfadh FSS an ceart atá agam chun an ábhair sin a dhíospóid. D’fhéadfadh seans beag a bheith ann i gcúinsí den chineál sin go bhféadfadh an díospóid teacht os comhair na cúirte, i ndeireadh na dála (cé gur deimhin liom nach ann d’aon bhac dlí ar ábhar den chineál sin a sholáthar do m’Oifig faoi láthair). An rud nár thuig mé, agus nach dtuigim fós, ná an fáth ar tugadh os comhair na cúirte mé sna himthosca seo nuair nár iarr mé ábhar “i gcúirt iata” agus nuair nár theastaigh sé uaim. Agus bhí an méid sin ar fad i gcomhthéacs, ina raibh réigiúin éagsúla de FSS ag leanúint (agus atá fós ag leanúint) den chleachtas bunaithe ábhar den chineál sin a chur ar fáil do m’Oifig, dá n-iarrfainn é, gan aon deacracht.
Thug an POF le tuiscint go raibh cur chuige ciallmhar á ghlacadh aige, sa mhéid gur tugadh comhairle dlí shoiléir dó, agus gur chóir dó glacadh leis an gcomhairle sin. Toisc nach bhfaca mé an chomhairle sin, ní féidir liom tuairim a thabhairt ar a tuillteanas agus níl a fhios agam ach an oiread cén bhaint a bhí ceaptha a bheith aici le cúinsí ar leith m’imscrúdaithe chríochnaithe. Níl i gcomhairle dlí ach gné amháin - cé gur gné thábhachtach í - den chinnteoireacht. Tá sé deacair tuairim a thabhairt ar a mhéid is ceart aon chomhlacht poiblí gníomhú de réir comhairle dlí, seachas, a rá, b’fhéidir, nach ceart go mbeadh an chinnteoireacht á stiúradh ag comhairleoirí dlí. Ag deireadh na dála, níl i gcomhairle dlí ach measúnú ar an mbealach is dócha a bhreithneoidh cúirt má thugtar saincheist áirithe os comhair na cúirte. Agus cur chuige meáite á ghlacadh i leith comhairle dlí a mheasúnú, baineann sé le hábhar go bhfaighfí amach cibé an t-ábhar práinneach an cheist a bhfuil comhairle á lorg ina leith, an dtéann sé i bhfeidhm go bunúsach ar fholláine agus ar chearta daoine eile agus mar sin de. Uaireanta is cóir a fhiafraí an tsaincheist ábhartha i ndáiríre í, sna cúinsí ábhartha, nó, an tsaincheist acadúil seachas saincheist phraiticiúil í.
Áitíonn FSS go raibh na gníomhartha a ghlac sí, i ndiaidh thabhairt chun críche imscrúdú na dtáillí caomhnóra, a bhfuil cur síos thuas orthu, bunaithe ar chomhairle dlí. Is léir anois go raibh na gníomhartha seo gan éifeacht agus gur cur amú airgid a bhí iontu. Bheinn ag súil, ag cuimhneamh ar an méid a tharla, go ndéanfadh FSS athmhachnamh ar an gcur chuige atá aici i leith comhairle dlí ó thaobh a mhéid is ceart gníomhartha FSS a bheith á gcinneadh aici a bhreithniú.