Published on 4 December 2020

Ghlac na Náisiúin Aontaithe (NA) rún maidir le ról an Ombudsman an 19 Samhain 2020.

Is aitheantas tábhachtach é seo do ról an Ombudsman, agus institiúidí idirghabhálaí, maidir le cearta an duine, dea-rialachas agus an smacht reachta a chur chun cinn agus a chosaint ar fud an domhain.

Is toradh é an rún ar roinnt blianta oibre ag Uachtarán Institiúid Idirnáisiúnta an Ombudsman (IOI), agus Ombudsman na hÉireann, Peter Tyndall, agus a chomhghleacaithe san IOI. Is é an IOI an t-aon eagraíocht dhomhanda do chomhoibriú níos mó ná 205 institiúid neamhspleách Ombudsman ó níos mó ná 100 tír ar fud an domhain.

Tá an leagan deiridh den rún ar fáil ar líne agus tá sé le daingniú ag Comhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe faoi dheireadh na bliana. Cuideoidh daingniú freisin leis an gcaidreamh amach anseo idir Institiúid Idirnáisiúnta an Ombudsman agus na Náisiúin Aontaithe a mhúnlú.

Is céim thábhachtach eile í seo chun aitheantas a fháil ar fud an domhain d’Institiúid an Ombudsman agus bunaítear léi ‘Prionsabail na Veinéise’ mar an caighdeán domhanda. Is éard atá i bPrionsabail na Veinéise ná sraith treoirlínte chun institiúidí ombudsman a chosaint, tar éis bagairtí ar na hinstitiúidí seo le blianta beaga anuas.

Tá Ombudsman tábhachtach don daonlathas, tá a gcuid seirbhísí saor in aisce, agus mar sin tá siad inrochtana do dhaoine aonair nach bhfuil in acmhainn a ngearáin a dhéanamh trí na cúirteanna. Féadfaidh siad gníomhú go neamhspleách i gcoinne drochriaracháin agus sáruithe líomhnaithe ar chearta an duine agus tá ról ríthábhachtach acu maidir leis na rialtais agus na parlaimintí a chaithfidh glacadh le cáineadh.

Mar idirghabhálaí idir an riarachán agus na saoránaigh is iadsan an chéad rogha, nó an rogha dheiridh, uaireanta  le sárú ar chearta an duine a shocrú.