Caibidil 4: Cás-staidéir Roghnaithe

Clár na nÁbhar

• Bronnadh €68,000 ar fhear mar nár chuir an Roinn Coimirce Sóisialaí in iúl dó go raibh sé i dteideal pinsin
• Diúltaíodh íocaíocht leasa shóisialaigh a dhéanamh le fear a bhog thar lear mar gur thug an Roinn Coimirce Sóisialaí an t-eolas mícheart dó
• Dhiúltaigh an Roinn liúntas a bhronnadh ó dháta an iarratais
• Diúltaíodh an dara tuairim leighis do bhean tar éis diagnóis thromchúiseach a thabhairt di
• Bronnadh €23,000 ar fhear nuair a dhiúltaigh FSS na cúinsí cuí a chur san áireamh agus iad ag diúltú a iarratais d’Fhorlíonadh Ús Morgáiste
• Dhiúltaigh FSS tacaíocht i dTeach Altranais a chur ar fáil d’fhear d’ainneoin na fianaise leighis a chuir in iúl go raibh gá le cúram lánaimseartha
• Bhí moill ar phróiseáil iarratais a rinne lánúin chun cártaí leighis a fháil d’ainneoin gur léir go raibh siad ina dteideal
• Chuir an Roinn maoiniú ar fáil d’úinéir foraoise tar éis gearáin leis an Ombudsman
• Chuir comhartha páirceála mearbhall ar lánúin le naíonán nuabheirthe
• Goilleadh go mór ar neasghaol tar dó glao a fháil óna mháthair ag insint dó go raibh sí ag fáil bháis
• Bhí sé deacair ar bhean gearán a dhéanamh sa mhéid nár mhínigh an t-ospidéal a cóireáil di
• Leasaigh Comhairle gnáthaimh d’aistrithe tithíochta tar éis idirghabháil an Ombudsman

Sa Chaibidil tá cur síos ach ar roinnt de na gearáin ar dhéileáil m’Oifig leo le linn 2012. I measc na gcásanna roghnaithe le háireamh sa chaibidil tá roinnt a bhaineann leis an Roinn Coimirce Sóisialaí agus le FSS, agus is léiriú é sin ar an méid teagmhála a bhíonn acu leis an bpobal agus dá bharr sin an líon mór gearán fúthu a chuirtear faoi bhráid m’Oifige.

Bronnadh €68,000 ar fhear mar nár chuir an Roinn Coimirce Sóisialaí in iúl dó go raibh sé i dteideal pinsin

Cúlra

Is éard atá sa Phinsean Ranníocach Marthanóra (PRM) ná íocaíocht sheachtainiúil a dhéantar le fear céile, bean chéile nó páirtí sibhialta duine a cailleadh. Thugtaí an Pinsean (Ranníocach) Baintrí/Pinsean (Ranníocach)Baintrí Fir air roimhe seo. Chun cáiliú don phinsin seo, is gá go mbeadh an céile nó an páirtí a mhaireann, nó a gcéile nó a bpáirtí nach maireann, tar éis dóthain ranníocaíochtaí árachais shóisialaigh (ÁSPC) a dhéanamh.

Fuair mé gearán ó fhear a chaill a bhean i mí na Samhna 1998. Bhí an fear ag obair ag an uair agus bhí sé den tuairim gur chiallaigh sin nach raibh sé i dteideal PRM. Ina dhiaidh sin cuireadh in iúl dó go raibh sé i dteideal PRM agus rinne sé iarratas leis an Roinn Coimirce Sóisialaí i mí na Nollag 2008. D’íoc an Roinn na riaráistí leis an ngearánach de réir na forála a bhaineann le héileamh déanach mar atá sonraithe sna hAchtanna Leasa Shóisialaigh. Níor íoc siad siar ach go dtí Eanáir 2006, ámh agus ní go dtí deireadh na Samhna 1998, an dáta ar cailleadh a bhean. Diúltaíodh d’éileamh an fhir seo na híocaíochtaí i ndiaidh an dáta sin a dhéanamh agus d’iarr sé go ndéanfainn an cás a scrúdú..

Imscrúdú

Rinne mé imscrúdú sonrach ar chomhaid na Roinne i ndáil leis an teagmháil idir an fear agus an Roinn. Thug mé faoi deara gur chuir an fear an Roinn ar an eolas faoi bhás a mhná céile i mí Márta 1999 tráth ar iarr sé go n-aistreofaí an Liúntas Linbh ó ainm a mhná nach maireann. Bhí mé den tuairim go raibh sé réasúnta bheith ag súil go gcuirfeadh an Roinn in iúl don fhear go raibh sé i dteideal PRM a éileamh ag an staid sin.

Toradh

D’iarr mé ar an Roinn athbhreithniú a dhéanamh ar an diúltú seo a éileamh a shiardhátú. Is cúis áthais dom é a rá gur aontaigh an Roinn athbhreithniú a dhéanamh ar a chás. Sa mhéid gur inis an fear don rannóg Sochair Linbh gur chaill sé a bhean, d’aontaigh siad a éileamh a shiardhátú go dtí Márta 1999, agus d’íoc siad riaráistí PRM de bhreis is €68,000 leis an bhfear.

Diúltaíodh íocaíocht leasa shóisialaigh a dhéanamh le fear a bhog thar lear mar gur thug an Roinn Coimirce Sóisialaí an t-eolas mícheart dó

Cúlra

Féadtar Sochar Cuardaitheora Post a aistriú chuig ballstát eile sa Limistéar Eorpach Eacnamaíoch (LEE) le haghaidh tréimhse suas le 13 seachtaine , i gcás go bhfuil duine ag cuardach oibre ann. Is gá do dhuine clárú laistigh de thréimhse seachtaine leis na seirbhísí fostaíochta sa tír nua. Tá sé de dhualgas ar an té sin freisin ‘Foirm U2’ a chur chuig seirbhísí sóisialacha na tíre a mbeidh siad ag lonnú ann. Is í oifig Leasa Shóisialaigh áitiúil na hÉireann a líonann an ‘Fhoirm U2’.

Bhí fear ag fáil an tSochair Cuardaitheora Post tráth ar tugadh cúpla tairiscint poist dá bhean i nGeansaí (Oileáin Mhuir nIocht) agus i Lucsamburg. Ag an tráth sin bhí an bheirt acu dífhostaithe agus bhí beirt leanbh óg acu agus bhí siad ag iarraidh a chinneadh cén post ar chóir glacadh leis. Thug an fear cuairt ar a oifig áitiúil Leasa Shóisialaigh chun fiosrú faoi íocaíocht a Shochair Cuardaitheora Post agus cuireadh in iúl dó go leanfaí á íoc leis ar feadh 13 seachtaine ba chuma cén tír ina lonnódh sé - Geansaí nó Lucsamburg. Dhearbhaigh Seirbhísí Incháilitheachta Leasa Shóisialaigh an méid seo dó freisin. Bheartaigh an teaghlach bogadh go Geansaí ar an tuiscint go leanfaí ag íoc an tSochair Cuardaitheora Post.

Cibé scéal é, níl Geansaí ina chuid den LEE (agus níl sé ina chuid den AE ná den RA ach oiread). Mar sin, ní bhaineann an socrú seo le hÉireannaigh a bhogann go dtí Geansaí. Tá daoine a bhogann go Lucsamburg incháilithe dó, ámh.

Líon an Roinn Coimirce Sóisialaí an ‘Fhoirm U2’ agus thug í don fhear. Nuair a thug sé an fhoirm don Oifigeach Slándála Sóisialaí i nGeansaí, d’atreoraigh an Oifig sin an cheist ar ais chuig an Roinn Coimirce Sóisialaí á chur in iúl don Roinn nach bhféadfaidís an íocaíocht a phróiseáil. Ag an staid seo, bhí sé ródhéanach don teaghlach filleadh ar Éirinn chun cónaithe. Idir an dá linn, ní raibh aon ioncam ag an teaghlach óg seo go dtí go bhfuair an mháthair an chéad pháphaicéad - sé seachtaine tar éis dóibh Geansaí a shroicheadh, dhá sheachtain roimh Nollaig.

Scríobh an Roinn chuig an bhfear ag insint dó go raibh earráid déanta acu i líonadh na foirme. Ghabh an Roinn leithscéal as aon mhíchaoithiúlacht ach chuir in iúl don ghearánach freisin nach mbeidís in ann íocaíocht an tSochair Cuardaitheora Post a dhéanamh agus é ina chónaí i nGeansaí. Sa mhéid go raibh an fear míshásta le freagra na Roinne chuir sé gearán faoi mo bhráid.

Imscrúdú

Agus an cás seo á imscrúdú agam, ba léir go bhfuair an fear seo an chomhairle mhícheart ó fhoinsí éagsúla agus údarásacha sa Roinn Coimirce Sóisialaí sula raibh air beartú ar cén tír le hathlonnú inti - Geansaí nó Lucsamburg. Anuas air sin, luadh ar an ‘bhFoirm U2’ an méid seo a leanas: “Tá an sealbhóir i dteideal sochair dífhostaíochta ón oifig a d’eisigh an doiciméad seo ó 9 Samhain 2011 go dtí 7 Feabhra 2012 ar feadh tréimhse uasta de 78 lá.”

Ba léir domsa gur fhulaing an fear agus a theaghlach toisc go raibh siad ag brath ar an eolas a tugadh dó - ó bhéal agus i scríbhinn. Is é mo thuairim é go raibh an fear ag feidhmiú de mheon maith nuair a bheartaigh sé bogadh lena theaghlach go dtí Geansaí, seachas Lucsamburg, ar an tuiscint go bhfaigheadh sé an Sochar Cuardaitheora Post. Dá réir sin, d’iarr mé ar an Roinn athbhreithniú a dhéanamh ar an gcaoi ar láimhseáil siad an cás agus ar an bhféidearthacht cúiteamh a thabhairt.

Toradh

Is cúis áthais dom é go ndearna an Roinn athbhreithniú ar an gcás agus gur ghabh siad leithscéal leis. Tá an Roinn tar éis íocaíocht ex-gratia de €1,000 a thairiscint don fhear mar chúiteamh. Ghlac an teaghlach leis an tairiscint seo.

Dhiúltaigh an Roinn liúntas a bhronnadh ó dháta an iarratais

Cúlra

Maidir leis an ngearánach seo bhí mac aici le neamhord ar speictream an uathachais, agus tugadh an diagnóis sin agus é dhá bhliain d’aois. Bhí an mháthair tar éis iarratas a dhéanamh leis an Roinn Coimirce Sóisialaí le haghaidh Liúntas Cúraim Baile (LCB) maidir lena mac. Ar dtús diúltaíodh an t-iarratas LCB. Cibé scéal é, tar éis fianaise bhreise leighis a chur ar fáil ag éisteacht ó bhéal, cheadaigh an tOifigeach Achomhairc an t-iarratas ach bhíothas den tuairim go raibh gá ag an leanbh le cúram substaintiúil ó dháta chinneadh an achomhairc agus ón dáta sin amháin. Mhaígh mo ghearánach gur chóir go mbeadh feidhm ag an íocaíocht ó dháta an iarratais, 17 mí roimhe sin, seachas ó dháta na héisteachta ó bhéal.

Imscrúdú

Rinne mé iniúchadh ar cén fáth a raibh an tOifigeach Achomhairc den tuairim go raibh gá ag an leanbh le cúram agus aird shubstaintiúil bhreise ó dháta na héisteachta ó bhéal agus ní ó dháta an iarratais LCB.

Dar leis na tuarascálacha leighis agus teiripe saothair bhí an leanbh tar éis a lán ionchuir a fháil ó sheirbhísí éagsúla - seirbhísí leighis agus cúraim agus seirbhísí ó ghairmithe, agus óna thuismitheoirí, ó bhí sé dhá bhliain d’aois.

Tuairim an Oifigigh Achomhairc ná go bhfuil gá ag gach leanbh le cúram agus aird lánaimseartha suas go dtí aois áirithe agus ina dhiaidh sin go bhfuil sé deacair idirdhealú a dhéanamh idir naíonáin agus leanaí beaga. Tharraing mé aird na Roinne ar Aguisín 6 de Thuarascáil Ghrúpaí Saineolaithe Leighis na Roinne. San aguisín cuirtear síos ar “ghnáthaois ghnóthachtála ag ar chóir do 90% de leanaí bheith in ann an ghníomhaíocht seo a dhéanamh”. Bhí an chuma air ón bhfianaise leighis ar comhad, agus ón gcomhfhreagras leanúnach ó oibrithe cúraim agus ó oibrithe sóisialta go raibh an leanbh - trí thagairt don ghnáthaois ghnóthachtála atá leagtha amach in Aguisín 6 - ag fáil cúraim agus aird shubstaintiúil bhreise ó aois an-óg a chuir ar a chumas déileáil leis na gnáthghníomhaíochtaí maireachtála a mbeadh leanbh tipiciúil den aois chéanna in ann déileáil leo de ghnáth gan aon chúnamh a fháil.

De bhreis air sin, dhírigh mé aird na Roinne ar a Treoirlínte le haghaidh LCB - a dhéileálann le Dáta na Dámhachtana. Sna Treoirlínte luaitear:

“Mar riail ghinearálta ba chóir gurb ionann dáta na dámhachtana agus dáta an iarratais....”

Thagair mé freisin d’Aguisín 8 de Threoirlínte na Roinne le haghaidh LCB ‘Medical Eligibility Guidelines for DCA’ ina luaitear:

“.... an dáta is iomchuí dámhachtana ná dáta an iarratais...”

Chomh maith leis sin, luaitear in ‘Medical Eligibility Guidelines for DCA’ na treoracha chun measúnú deasc a dhéanamh ar LCB. Foráiltear ann gur riocht é an t-uathachas a bhfuil míchumas chomh trom ina thoradh air gur chóir LCB a chur ar fáil.

Toradh

Tar éis m’iarratais, rinne an tOifigeach Achomhairc athbhreithniú ar mo chás agus ag cur na bpointí uile thuasluaite san áireamh, leasaigh sé a chinneadh. Bronnadh an LCB ar mo ghearánach ó dháta a hiarratais bunaidh agus íocadh riaráistí de €8,400 léi.

Diúltaíodh an dara tuairim leighis do bhean tar éis diagnóis thromchúiseach a thabhairt di

Cúlra

I mí an Mheithimh 2007 thug Cairdeolaí ar Lia Comhairleach é in Ospidéal Ginearálta Leitir Ceanainn diagnóis do bhean a raibh preabadh croí aici, ag rá léi go raibh Siondróm QT Fada uirthi. (Is é atá i Siondróm QT Fada ann ná riocht cairdiach géiniteach mar a bhfuil baol ann don té leis an siondróm go bhfaighidís bás go tobann dá ndéanfaidís dianghleacaíocht. Deirtear go bhfuil sé deacair beartú ar an diagnóis seo. An diagnóis is cinntithí déantar é tar éis scagthástáil ghéiniteach a dhéanamh.) Dúirt an Lia Comhairleach leis an mbean nár chóir di bheith ag gleacaíocht. Cuireadh í ar bhéite-blocálaithe (cógas leighis) agus cuireadh comhairle uirthi nár chóir di scor den chógas leighis sin. Chuir an cógas sin meadhrán uirthi agus bhí preabadh cliabhraigh ag tarlú di dá bharr. Bhí sí an-chorraithe tar éis an diagnóis seo a fháil.

Tar éis sraith trialacha breise in Ospidéal Ginearálta Leitir Ceanainn i mí Feabhra 2008 dúirt an Lia Comhairleach i Leitir Ceanainn léi nach raibh an riocht uirthi tar éis an tsaoil. Ba mhór an faoiseamh di é gur tugadh cead di scor den chógas leighis, dúradh léi laghdú ar a meáchan agus tosú ag gleacaíocht. Socraíodh ar choinne di leis an Lia Comhairleach i gceann bliana. I mí an Mheithimh 2008 atreoraíodh an bhean chuig Géineolaí Comhairleach Cliniciúil i mBaile Átha Cliath ionas go ndéanfaí tástáil ghéiniteach uirthi, agus cuireadh comhairle ar a deirfiúr agus a deartháir déanamh amhlaidh. Thug torthaí na scagthástala géinití le fios nach raibh siondróm dúchais QT fada uirthi.

Cibé scéal é, fuair an Cairdeolaí Comhairleach i Leitir Ceanainn torthaí na dtástálacha géiniteacha, agus ansin scríobh sé chuig an nGéineolaí Comhairleach Cliniciúil ag cur in iúl go raibh sé den tuairim go raibh Siondróm QT Fada ar an mbean seo. Luaigh sé nach raibh sé cinnte an raibh sé uirthi ó dhúchas nó nach raibh agus mhol sé go bhfágfaí í ar bhéite-blocálaithe. Bhí sé go hiomlán contrártha lenar luaigh an Lia Comhairleach leis an mbean roimhe sin. Nuair a fuair an bhean seo amach bhí mearbhall iomlán uirthi agus bhí imní uirthi go bhfaigheadh sí bás agus go mbeadh an riocht ar a leanbh. Scríobh sí chuig Ospidéal Ginearálta Leitir Ceanainn i mí Mheán Fómhair 2009 ag iarraidh go ndéanfaí í a atreorú go práinneach chun an dara tuairim leighis a fháil ó chairdeolaí in ospidéal eile.

Seachas socrú a dhéanamh go bhfaigheadh an bhean an dara tuairim leighis, thug an tOifigeach Idirchaidrimh Othar a hiarratas don Chairdeolaí céanna ag iarraidh air coinne a dhéanamh léi chun an diagnóis a phlé. Chuir an Cairdeolaí freagra díreach ar an Oifigeach Idirchaidrimh Othar ag insint di go raibh Siondróm QT fada ar an mbean agus go raibh an cúram a cuireadh uirthi ina cúram iomchuí. Scríobh Bainisteoir Ginearálta an ospidéil chuig an mbean, chun a insint di gur dhearbhaigh an lia comhairleach an diagnóis agus go gcasfadh sé léi dá mba mhian léi. Is uirthi siúd a cuireadh an dualgas dul i dteagmháil leis an ospidéal agus rinneadh neamhaird dá hiarratas go ndéanfaí í a atreorú chuig cairdeolaí eile. Ghabh an Bainisteoir Ginearálta leithscéal, ámh, gur cuireadh lena himní dá bharr.

I mí Márta 2010 scríobh an bhean chuig m’Oifig ag cur in iúl nach raibh sí sásta leis an gcaoi ar láimhseáladh a gearán. Dúirt sí nach raibh aon dul as aici ach an dara tuairim leighis a lorg go príobháideach (Feabhra 2010) a chosain tuairim is €1,000. Ó thorthaí an dara comhairliúchán seo léiríodh raibh an riocht uirthi. Cé gur mór an faoiseamh seo di, bhí sí míshásta nár shocraigh an t-ospidéal go bhfaigheadh sí an dara tuairim, i bhfianaise thromchúis an reachta sin.

Imscrúdú

Phléigh mé an gearán seo le FSS i Leitir Ceanainn agus d’iarr mé orthu cén fáth nár fheidhmigh siad ar an iarratas ón mbean go dtabharfaí an dara tuairim leighis di. Luaigh mé go raibh mé míshásta leis an mbealach ar láimhseáladh an gearán agus d’fhiosraigh mé cén fáth a raibh moill ann déileáil leis an ngearán. D’iarr mé ar FSS freisin machnamh a dhéanamh ar chostais an dara tuairim leighis a aisíoc leis an mbean. Ina fhreagra, dúirt FSS go raibh an Lia Comhairleach tar éis a thairiscint bualadh leis an mbean chun an diagnóis a phlé ach nár ghlac sí leis an tairiscint sin. Ghabh an t-ospidéal leithscéal sa mhéid nach raibh an méid ama a thóg sé orthu freagra a chur ar an mbean ag teacht laistigh den tréimhse sonraithe ag FSS ina polasaí sainráite, is é sin, laistigh de thréimhse 30 lá. Tar éis plé breise idir m’fhoireann agus FSS, socraíodh go gcasfadh an bhean le Stiúrthóir Cliniciúil an ospidéil chun an chóireáil agus a cúiseanna imní a phlé.

Toradh

Ag eascairt ón gcruinniú, shocraigh an Stiúrthóir Cliniciúil coinne a dhéanamh don bhean le Fiseolaí le Speisialtóireacht Chairdea-Leictreach chun athbhreithniú breise cinntitheach leighis a dhéanamh. D’íoc FSS as an athbhreithniú leighis seo. Tátal an athbhreithnithe sin ná nach raibh Siondróm Long QT ar an mbean. Ar iarratas uainn, d’aontaigh FSS freisin costais an dara tuairim leighis a aisíoc leis an mbean.

Léiríonn an gearán an gá atá le go mbeadh córas gearáin ag comhlachtaí poiblí ar córas é atá sofhreagrach do ghearánaigh agus a dhéileálann le gearáin ar bhealach cóir, tráthúil. Tá an cheist faoin dara tuairim leighis a lorg ina ceist a tháinig chun cinn cheana i ngearáin faoi ospidéil ar dhéileáil m’Oifig leo sa bhliain 2012. Dar le doiciméad de chuig FSS ‘You and Your Health Service’, féadfaidh othair an dara tuairim leighis a lorg aon tráth le linn a gcúraim. Tá treoirlínte d’atreoruithe dá leithéid leagtha síos ag Comhairle na nDochtúirí Leighis sa treoirleabhar “Guide to Professional Conduct and Ethics for Registered Medical Practitioner”.

Bronnadh €23,000 ar fhear nuair a dhiúltaigh FSS na cúinsí cuí a chur san áireamh agus iad ag diúltú a iarratais d’Fhorlíonadh Ús Morgáiste

Cúlra

Dhiúltaigh FSS iarratas an fhir seo d’fhorlíonadh ús morgáiste ar an mbonn gur sháraigh an t-ús morgáiste an méid a mheas FSS a bheith réasúnta chun freastal ar a riachtanais chónaitheacha agus eile. Bhí cinneadh FSS bunaithe ar fhoirmle a d’úsáid teorainn uasta chíosa. Baintear úsáid as an bhfoirmle do chíos uasta chun a chinntiú go bhfuil an luach is fearr ar airgead á bhaint amach le haghaidh tionóntaí agus cáiníocóirí ach fós féin a chinntiú nach bhfuil daoine a fhaigheann forlíonadh cíosa eisiata as an margadh toisc praghsanna cíosa phríobháidigh a bheith ró-ard. Bhí an fear seo pósta agus beirt leanaí acu.

Imscrúdú

Thug mé faoi deara nach raibh aon fhoráil sa reachtaíocht a cheangail teorainneacha uasta cíosa sa chinnteoireacht ar cibé acu an raibh cíos réasúnta chun críocha Forlíonadh Ús Morgáiste nó nach raibh. Bunaíodh an gaol seo ar chinneadh riaracháin ó limistéar áitiúil FSS ina áit sin. Bhí an chuma air nár cuireadh san áireamh go raibh praghsanna tithe ard ag an uair agus nár cuireadh san áireamh go raibh rátaí úis luaineach (ag dul in airde).

Scríobh mé chuig FSS agus chuig an Roinn Coimirce Sóisialaí (a bhfuil freagracht orthusan anois as an Forlíonadh Ús Morgáiste a íoc) agus d’iarr mé orthu athbhreithniú a dhéanamh ar an gcinneadh sa chás seo. Mo mholadh dóibh ná nár chóir éileamh a dhiúltú d’Fhorlíonadh Ús Morgáiste bunaithe ar choinníoll amháin, i.e. go raibh sé ag sárú na teorann iomchuí, ach gur chóir gnéithe eile a chur san áireamh chomh maith, mar shampla cúinsí teaghlaigh, an meánchostas ar theach a cheannach agus cibé acu an raibh sé nó nach raibh sé ciallmhar morgáiste a fháil agus teach a cheannach le cúrsaí mar a bhí ag an uair agus i bhfianaise conas a athródh rudaí ina dhiaidh sin.

Toradh

D’aontaigh an Roinn an cinneadh a athbhreithniú. Tar éis an t-athbhreithniú a dhéanamh, cheadaigh an Roinn an Forlíonadh Ús Morgáiste ó dháta an iarratais agus d’íoc riaráistí de €23,241.50.

Dhiúltaigh FSS tacaíocht i dTeach Altranais a chur ar fáil d’fhear d’ainneoin na fianaise leighis a chuir in iúl go raibh gá le cúram lánaimseartha

Cúlra

Fuair mé gearán ó theaghlach faoi chinneadh de chuid Fheidhmeannacht na Seirbhíse mar ar dhiúltaigh an Fheidhmeannacht cúnamh a chur ar fáil dá n-athair faoin Scéim Tacaíochta Tithe Altranais. Faoin scéim seo cuirtear tacaíocht airgeadais ar fáil do dhaoine a bhfuil gá acu le cúram fadtéarmach i dteach altranais. Is iad Feidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte a riarann an scéim seo.

Diúltaíodh cúnamh faoin Scéim a chur ar fáil ar an mbonn go raibh an fear tar éis a chur in iúl gur mhaith leis filleadh ar a bhaile ar deireadh thiar. Dar le FSS tá ceart féinchinntiúcháin ag gach iarratasóir agus ní mheasfaí a leithéidí de chásanna a bheith incháilithe faoin Scéim. Cibé scéal é, bhí riocht tromchúiseach leighis ag an bhfear seo agus bhí cúram faoisimh de dhíth air le roinnt blianta agus, go háirithe, le linn an gheimhridh. Ar an drochuair, cailleadh an fear agus a theaghlach a chuir an gearán faoi bhráid m’Oifige.

Imscrúdú

D’iarr mé an comhad áirithe a bhain le Scéim Tacaíochta Tithe Altranais agus na taifid leighis ó dhá ospidéal inar cuireadh cóireáil ar an bhfear sa bhliain dheireanach dá shaol.

Tháinig mé ar an tuairim go raibh cinneadh FSS diúltú an cúnamh deontais a chur ar fáil don fhear faoin Scéim Tacaíochta Tithe Altranais contrártha leis an bhfianaise leighis a bhí ar fáil. Go háirithe, dar leis an bhfianaise bhí gá ag an bhfear le cúram tacúil lánaimseartha agus bhí sé tar éis bheith ina chónaí i dtithe altranais roimhe sin faoin “Tionscnamh Leapacha Geimhridh”. Chuidigh a theaghlach leis trí aire a thabhairt dó sa bhaile an chuid eile den bhliain. Rinneadh a iarratas freisin tar éis roinnt cuairteanna cónaithe ar an ospidéal i míonna roimhe sin. Chomh maith leis sin, ba léir ón bhfoirm iarratais don Scéim go raibh an fear tar éis a lua gur rogha leis fanacht sa bhaile, ach chuir sé in iúl freisin go raibh sé toilteanach fanacht i dteach altranais ar feadh cúpla mí.

Toradh

D’iarr mé ar FSS athbhreithniú a dhéanamh ar a chinneadh. Tar éis an athbhreithnithe sin, ghlac FSS leis, le haird ar fhianaise leighis, nár chóir gur diúltaíodh an t-iarratas ar chúnamh faoin Scéim Tacaíochta Tithe Altranais. Mar thoradh, d’íoc FSS €5,043.90 lena eastát.

Irish Times, Feabhra 26, 2012

Bhí moill ar phróiseáil iarratais a rinne lánúin chun cártaí leighis a fháil d’ainneoin gur léir go raibh siad ina dteideal

Cúlra

Rinne lánúin phósta iarratas chun cártaí leighis a fháil agus chuir siad Tuairisceán Cánach Ioncaim chuig FSS mar fhianaise ar ioncam. Ina dhiaidh sin chuir FSS in iúl dóibh gur imigh an t-iarratas ar strae. Chuir siad foirm iarratais eile isteach maille le cóip den tuairisceán cánach ioncaim. Ansin d’iarr FSS orthu doiciméadacht a chur ar fáil faoina sócmhainní caipitil. Chuir an lánúin eolas faoina gceannacháin scaireanna go léir, na teastais scaireanna san áireamh, chuig oifig FSS ach ní raibh aon teagmháil eile ann ó FSS go ceann fiche mí. Ansin chuir siad gearán faoi bhráid m’Oifige faoin mhoill ar phróiseáil a n-iarratais.

Imscrúdú

Ina thuarascáil chuig m’Oifig luaigh FSS go raibh an-chuid próiseála i gceist le hiarratas na lánúine sa mhéid go raibh gá na scaireanna agus na hinfheistíochtaí a bhailíochtú. Luaigh FSS freisin gurb í seo an phríomhchúis leis an gcumarsáid fhadtréimhseach idir iad agus an lánúin. Cibé scéal é, mhaígh an lánúin nach raibh aon teagmháil leanúnach ann idir iad agus FSS.

Bíonn duine i dteideal cárta leighis i roinnt cásanna éagsúla. Mar shampla, faoi reachtaíocht an AE daoine a bhfuil pinsean slándála sóisialaí acu ó Bhallstát eile san AE chomh maith le pinsean gairme ó Éirinn (áiríonn seo pinsin státseirbhíse nó seirbhíse poiblí) tá siad i dteideal cárta leighis gan tástáil acmhainne a shásamh ar an gcoinníoll nach bhfuil siad ag fáil íocaíochta leasa shóisialaigh nó atá faoi réir ÁSPC.

Fuair mé amach go raibh an lánúin i dteideal Cártaí Leighis a fháil faoi reachtaíocht ón AE, sa mhéid go raibh pinsin ón RA acu beirt agus nach raibh siad ag fáil pinsin ón Stát in Éirinn. Cé go raibh FSS ar an eolas go raibh pinsin ón RA ag an mbeirt níor cheadaigh FSS na hiarratais ar an mbonn seo, ach a mhalairt - rinne siad iarracht a fháil amach ar shásaigh siad na tairseacha ioncaim le go bhféadfaí cárta leighis a fhaomhadh.

Toradh

D’iarr mé ar FSS athbhreithniú a dhéanamh ar an iarratas agus ar an teidlíocht faoi reachtaíocht an AE. Mar thoradh air sin, bhronn FSS cártaí leighis orthu agus iad siardhátaithe chuig 15 lá oibre ó fháil an iarratais agus d’aontaigh gach costas leighis, fiaclóireachta agus súl a aisíoc leo a thabhaigh siad le fiche mí. Chomh maith leis sin, chuaigh mé i dteagmháil leis na Coimisinéirí Ioncaim ionas go n-aisíocfaidís an Tobhach Ioncaim a d’íoc an lánúin fad is a bhí an t-iarratas á phróiseáil ar an mbonn go bhfuil daoine a bhfuil cártaí iomlána leighis acu díolmhaithe ón Tobhach Ioncaim agus ó aon ró-íocaíochtaí eile Muirear Sóisialta Uilíoch mar thoradh ar mhoill FSS.

Chuir an Roinn maoiniú ar fáil d’úinéir foraoise tar éis gearáin leis an Ombudsman

Cúlra

Déanann an Roinn Talmhaíochta, Bia agus Mara riar ar an Scéim Deontais Bóthair Foraoise. Faoin Scéim seo tugtar an deis d’úinéirí foraoise rochtain a fháil ar fhoraoisí mar shampla chun uasghrádú a dhéanamh ar bhóithre nó chun iad a thógáil. Cuireann bóithre foraoise leis an mbithéagsúlacht sa mhéid go gcruthaítear spásanna oscailte agus imeall foraoise. Fuair mé gearán ó chuideachta ar diúltaíodh deontas dóibh cé gur thóg siad bóthar a chloígh leis na caighdeáin chuí.

Tráth ar cuireadh an bóthar i gcrích rinne an Roinn iniúchadh air agus bhí an Roinn sásta go raibh an bóthar tógtha ar chaighdeán a bhféadfaí glacadh leis. Toisc na drochaimsire, ámh, níor cuireadh an bóthar i gcrích faoin spriocdháta a aontaíodh agus mar sin dhiúltaigh an Roinn an deontas a íoc.

Imscrúdú

Tar éis dom sonraí an ghearáin a chíoradh agus labhairt leis an ngearánach bhí an chuma air go raibh an pionós díréireach sa mhéid gur críochnaíodh an bóthar de réir na sonraíochta a aontaíodh agus nár cuireadh moill air ach amháin toisc na drochaimsire. Mo mholadh don Roinn ná go raibh an deontas díréireach leis an sárú coinníollacha sa chás seo, go háirithe sa mhéid go raibh an Roinn sásta leis an mbóthar nuair a críochnaíodh é.

Toradh

Rinne an Roinn athbhreithniú ar an gcás agus bheartaigh deontas a íoc ina mbeadh 10% bainte mar phionós sa mhéid nár cuireadh an bóthar i gcrích in am. Ceadaíodh deontas de bhreis is €8,000 don fhear. Bhí mise den tuairim go raibh sin ina thoradh réasúnta ag cur na gcoinníollacha san áireamh.

Chuir comhartha páirceála mearbhall ar lánúin le naíonán nuabheirthe

Cúlra

Satharn amháin i mí Feabhra 2012 d’fhreastail lánúin ar an Ospidéal Náisiúnta Máithreachais, Sráid Holles, Baile Átha Cliath lena leanbh nuabheirthe le haghaidh trialacha. Sa mhéid nach raibh aon pháirceáil ar Shráid Holles, pháirceáil siad ag barr Shráid Grattan, atá cóngarach do Shráid Holles. Rinne siad iarracht íoc as an bpáirceáil ag an t-aon mhéadar, go bhfios dóibh, ar Shráid Grattan. Níor ghlac an méadar sin lena mboinn airgid. Dar leis an bhfógra ar an méadar ba ó “Luan-Aoine” an pháirceáil íoctha. Dar leis an gcomhartha ar Shráid Grattan, ámh, bhí an pháirceáil íoctha i bhfeidhm “Luan-Sath”. Níor íoc an lánúin as an bpáirceáil sa mhéid go raibh siad den tuairim go raibh an fógra ar an méadar ceart mar gurb í sin an áit ina rabhthas ag súil go n-íocfaí an táille.

Nuair a d’fhill siad chuig an gcarr bhí sé clampáilte. D’íoc siad an fhíneáil chun an clampa a bhaint mar gur theastaigh uathu filleadh ar an mbaile leis an leanbh nuabheirthe. Dar leo nuair a tháinig oifigeach na Comhairle chun an clampa a bhaint sheiceáil sé an méadar agus dúirt go raibh sé máchaileach. Dúirt sé go logálfadh sé an mháchail agus mhol sé an fhíneáil a achomharc. Rinne na gearánaigh an fhíneáil a achomharc ach diúltaíodh don achomharc sin. Bhí siad míshásta le cinneadh na Comhairle agus chuir siad gearán faoi bhráid m’Oifige.

Imscrúdú

Luaigh an Chomhairle go ndearna siad an cheist a atreorú chuig Oifigeach Achomhairc Páirceála tar éis dóibh litir an Ombudsman a fháil le go ndéanfaí iniúchadh breise ar an scéal. Mhol an tOifigeach Achomhairc go n-aisíocfaí an táille a íocadh chun an clampa a bhaint

Toradh

D’aisíoc an Chomhairle an muirear leis an lánúin agus ghabh leithscéal leo as an mhíchaoithiúlacht. Dar leis an gComhairle, bhí an t-eolas ar an méadar páirceála ar Shráid Grattan mícheart agus athraíodh é ó shin chun go mbeadh sé ag teacht lena bhfuil scríofa ar an gcomhartha ar an tsráid.

Goilleadh go mór ar neasghaol tar dó glao a fháil óna mháthair ag insint dó go raibh sí ag fáil bháis

Cúlra

Fuair mé gearán ó fhear a fuair glao gutháin óna mháthair ag insint dó go raibh sí ag fáil bháis agus go raibh air teacht go dtí an t-ospidéal. An t-ospidéal i gceist ná Ospidéal Réigiúnach an Mheán-Iarthair, Tuar an Daill, Contae Luimnigh. Fuair sé an glao ag meán lae agus shroich sé an t-ospidéal ag 13.30. Níor chuir an fhoireann leighis é ar an eolas faoi thromchúis riocht a mháthar go dtí tuairim is 17.45, breis is ceithre huaire an chloig tar éis dó an t-ospidéal a shroicheadh. Fuair a mháthair bás an oíche sin ag 23.40.

Bhí impleachtaí ag an moill sin don chuid eile den teaghlach - a raibh cónaí orthu sa Ríocht Aontaithe - mar nár tugadh fógra a dhóthain dóibh na socruithe taistil cuí a dhéanamh chun a bheith taobh lena máthair agus í ag fáil bháis.

Cé go raibh imní ar an bhfear ag an tionchar ar a theaghlach a bhí ag an nuacht a fháil faoina máthair óna máthair féin seachas an bhfoireann altranais, an phríomhchúis imní aige ná nár cuireadh fianaise mhaith ar fáil gur thug ball den fhoireann leighis cuairt ar a mháthair idir 9.00 agus 17.45 ar lá a báis (agus ar an gcaoi seo ní raibh sé indéanta tromchúis riocht a máthar a chur in iúl don teaghlach ionas go bhféadfaidís socruithe a dhéanamh chun bheith i láthair sula bhfuair sí bás).

Imscrúdú

Mhaígh an t-ospidéal go raibh na nótaí leighis faoin mbean cuíosach iomlán agus gur chuir na nótaí sin síos ar riocht an othair agus ar an bplean leighis. Ní raibh mé go hiomlán sásta le freagra tosaigh an ospidéil, ámh. Bhí mé den tuairim go raibh easnaimh ann ó thaobh riaracháin de. Ní raibh amanna breactha síos sna nótaí leighis agus, dá bhrí sin, ní raibh an t-ospidéal in ann a lua cibé acu ar thug ball den fhoireann leighis cuairt ar an mbean idir 9.00 agus 17.45 ar na lá i gceist nó nár thug.

Dhírigh m’imscrúdú ar na cúiseanna ar theip ar fhoireann an ospidéil teagmháil dhíreach a dhéanamh le teaghlach na mná. Bhí an chuma air go raibh baint éigin aige leis an moill a bhí ar an bhfoireann leighis cuairt a thabhairt ar an mbean.

An chúis le taifid mhaithe a choinneáil sa timpeallacht chliniciúil ná chun eolas cruinn, reatha, cuimsitheach, beacht a choinneáil i ndáil le riocht an othair agus an cúram a rinneadh den othar. Chomh maith leis sin, má choinnítear taifid mhaithe tugtar fianaise den chúram is gá, de na hidirghabhálacha ó na gairmithe agus freagairt an othair don chúram nó do na hidirghabhálacha sin.

Tharraing mé aird an ospidéil air seo - ba chóir amanna a bhreacadh síos ar gach taifead, go háirithe i gcás go bhfuil riocht an othair ag athrú nó gur dócha go n-athróidh an riocht go minic.

Luaigh mé go moltar seo i gcód cleachtais FSS ‘Code of Practice for Healthcare Records Management - Recommended Practices for Clinical Staff.’ “Ba chóir gur léir i gcónaí ó thaifead an othair cén t-am ar tharla rud agus cén t-am ar scríobhadh an taifead. Déantar an t-am (clog 24 uair) agus an dáta (lá/mí/bliain) a bhreacadh síos in aice gach iontrála. Ní foláir do gach iontráil a bheith beacht i ndáil leis an dáta (lá/mí/bliain) agus am”

Thug mé faoi deara go ndearna an t-ospidéal, mar chuid dá athbhreithniú, an scrúdú a theorannú do nótaí leighis an othair agus chinn nach bhféadfaí a rá ar bhain na nótaí leis an gcuairt ar an othar idir 9.00 agus 17.45 nó nár bhain.

Bhí orm tuiscint níos fearr a fháil ar leibhéal an athbhreithnithe leighis, agus cén t-am a tharla an t-athbhreithniú. Mar sin, thug mé le chéile na nótaí altranais agus na nótaí leighis ón lá céanna chun iad a chur i gcomparáid lena chéile. Chuidigh an próiseas seo liom dearcadh níos leithne a fháil ar an scéal agus ar conas a tharla rudaí an lá úd.

Tar éis dom scrúdú a dhéanamh ar na nótaí leighis agus na nótaí altranais, ba léir dom, ar mheá na dóchúlachta de, nár thug an fhoireann leighis cuairt ar an mbean idir 10.00 agus 16.30 ar lá a báis.

Toradh

D’aontaigh an t-ospidéal go raibh an fhianaise dhoiciméadach ag teacht le mo thuairim.

Maidir leis an teip dul i dteagmháil le neasghaol agus sa mhéid gur ghlac an t-ospidéal go raibh tionchar aige seo ar an teaghlach, dhréachtaigh an t-ospidéal polasaí scríofa dar teideal “Contacting the next of kin when a patient’s condition deteriorates”, go luath i ndiaidh an tarlaithe seo.

D’fháiltigh mé roimh fhreagra an ospidéil ag an bpointe seo. Cibé scéal é, d’iarr mé ar an ospidéal breithniú a dhéanamh ar cibé acu an raibh gá le leithscéal nó nach raibh sa mhéid gur goilleadh go mór ar an teaghlach mar go raibh:

• an chuma air go raibh moill ar chuairt na foirne leighis ar a máthair,
• moill dá bharr sin ar a insint do neasghaol cé chomh tromchúiseach is a bhí riocht a máthar agus
• tionchar ag an moill sin ar an teaghlach, sa mhéid nár cuireadh an deis is fearr agus a d’fhéadfaí ar fáil dóibh teacht abhaile chun bheith taobh lena máthair agus í ag fáil bháis.

Tar éis dom iarraidh orthu déanamh amhlaidh, ghabh an t-ospidéal leithscéal ó chroí leo as an anró agus an imní a tharla dá bharr. B’oth leis an ospidéal freisin nach raibh an deis acu bheith lena máthair sula bhfuair sí bás.

Mar thoradh ar an ngearán seo, chuir an t-ospidéal roinnt beart i bhfeidhm chun dul i ngleic go díreach leis na saincheisteanna a thug mo ghearánach chun solais, eadhon:

• Tionscnaíodh treoirlíne maidir le teagmháil a dhéanamh le neasghaol i gcás an ríochta acu a bheith ag dul in olcas.
• Chuir sé i bhfeidhm, mar chuid den Chlár maidir le Míochaine Ghéarchúraim don fhoireann altranais uile, córas réamhrabhaidh d’othair a bheadh ag dul in olcas.
• Chuir sé tús le clár oideachais agus oiliúna ag díriú ar chóras dar teideal COMPASS ag baint úsáide as MEWS (Rátaí Luath-Rabhaidh Leasaithe nó Modified Early Warning Scores). Cuimsíonn MEWS sreabhchairt géarúcháin ina bhfuil eolas don dochtúir a chuireann iarratas chuig dochtúir go ndéanfadh sé/sí cuairt a thabhairt ar an othar chun athbhreithniú a dhéanamh ar a mbail.
• D’áirigh sé seisiún maidir le cód cleachtais FSS, Code of Practice for Healthcare Records Management mar chuid den oiliúint ionduchtúcháin le haghaidh gach intéirnigh nua (dochtúir sóisearach).

Bhí an teaghlach sásta soiléiriú agus leithscéal a fháil ón ospidéal. D’fháiltigh sé roimh an oiliúint leasaithe agus an bhéim ar bhainistiú maith na dtaifead leighis. Bhí siad dóchasach freisin nach dtarlódh briseadh croí do dhaoine eile mar a tharla dóibh siúd agus iad ag iarraidh freagraí iontaofa a fháil ó ospidéal i gcásanna a ghoillfeadh chomh mór céanna orthu.

Bhí sé deacair ar bhean gearán a dhéanamh sa mhéid nár mhínigh an t-ospidéal a cóireáil di

Cúlra

Chuir bean gearán faoi bhráid m’Oifige tar éis bhreith an chéad linbh aici in Ospidéal Náisiúnta Máithreachais, Sráid Holles i mí Eanáir 2011. Bhí sé socraithe ar an sceideal go raibh gearradh Caesarach, le heipeadúrach, le bheith aici agus bhí sin breactha síos ar a plean breithe. Rinne an bhean dhá ghearán - bhain ceann amháin leis an easpa eolais a fuair sí faoin gcineál eipeadúraigh a bhí le tabhairt di agus an próiseas a bhain le toiliú ina leith; bhain an dara ceist leis an leibhéal eolais a cuireadh ar fáil di faoin bpróiseas gearáin é féin agus le nach raibh an t-eolas d’othair ar theastaigh uathu gearán a dhéanamh ar fáil ar shuíomh gréasáin an ospidéil.

Sa chás seo, mhaígh an bhean nár tugadh an deis di ceisteanna a chur faoin ngearradh Caesarach ná faoin ainéistéiseach a bheadh á fháil aici sula dtabharfaí é di. Luaigh sí gur bhuail sí leis an dochtúir roimh an obráid agus mhínigh an dochtúir di gurb ainéistéiseach é an t-eipeadúrach agus go dtugtar é don othar tríd an dromlach. Dar leis an mbean, shínigh sé an fhoirm toilithe ansin agus shín a mhéar chuig an áit inar chóir di siúd an fhoirm a shíniú. Nuair a d’inis sí don dochtúir gur theastaigh uaithi an fhoirm a léamh sula síneodh sí é, mhaígh sí gur imigh sé leis. Bhí an bhean den tuairim nach raibh aon rogha aici ach an fhoirm a líonadh i gcás gur theastaigh uaithi go ndéanfaí an gearradh Caesarach.

Dar leis an mbean, rinne an dochtúir ceithre iarracht an t-eipeadúrach a chur isteach sular éirigh le dochtúir níos sinsearaí é a chur isteach gan aon fhadhb ag pointe níos airde suas ar an dromlach. Tar éis na hobráide, luaigh an bhean go raibh droch-bhallbhrú feadh an dromlaigh aici agus go raibh pian sa droim uirthi chomh maith le mairbhe i ngéag na láimhe deise, ina lámh agus ina méara. Tamall ina dhiaidh sin, fuair sí amach gur tugadh eipeadúrach dromlaigh di seachas ainéistéise eipeadúrach, agus scríobh sí chuig an ospidéal ag gearán nár tugadh eolas di faoin eipeadúrach ar bhealach soiléir, cuimsitheach a chuideodh léi cinneadh eolasach a dhéanamh faoina cúram.

D’inis sí don ospidéal nach raibh sa phróiseas toilithe ach gnás ar ghá é a chomhlíonadh - gnás a chuir isteach ar an bhfoireann leighis. D’fhreagair an t-ospidéal gearán na mná, agus d’inis di gur chóir don dochtúir sóisearach bheith tar éis an deis a thabhairt di an fhoirm toilithe a léamh agus aon cheisteanna a chur. Dúirt an t-ospidéal freisin gur chóir gur tugadh míniú níos fearr di ar ainéistéise eipeadúrach sular cuireadh isteach é. Gheall an t-ospidéal go gcuirfeadh sé feabhas ar dháileadh eolais ar othair, eolas ó bhéal agus i scríbhinn, tamall roimh iontráil san ospidéal, agus tráth na hiontrála freisin. Sa mhéid nach raibh an bhean sásta le freagra an ospidéil, scríobh sí chuig m’Oifig.

Imscrúdú

Agus mé ag déileáil le gearáin faoi chúram agus faoi chóireáil san ospidéal, tá bac orm scrúdú a dhéanamh ar shaincheisteanna a bhaineann le breithiúnas cliniciúil dochtúirí. Ciallaíonn sin nach féidir liom scrúdú a dhéanamh, de réir dlí, ar bhreithiúnas dochtúirí agus iad ag tabhairt diagnóise, ag cur cóireála ar othair nó ag scaoileadh an othair as an ospidéal. Cibé scéal é, tá cead agam scrúdú a dhéanamh ar shaincheisteanna a bhaineann le toiliú a lorg maidir le hobráid sa mhéid gur cheist riaracháin an cheist sin. Tá conradh ag m’Oifig le hOmbudsman Parlaiminteach agus Seirbhíse Sláinte na Ríochta Aontaithe a chuireann ar chumas m’fhoirne comhairle neamhspleách chliniciúil a lorg a chuidíonn linn cinntí a dhéanamh maidir le saincheisteanna a bhfuil gné chliniciúil ag baint leo. Sa chás seo, lorg m’Oifig comhairle chliniciúil faoin gcaoi a bhfuarthas toiliú na mná don obráid agus don ainéistéise. Sa comhairle soiléiríodh seo a leanas - cé gur gnáthchleachtas é eipeadúrach dromlaigh a thabhairt (atá éagsúil ó ainéistéise eipeadúrach a thugtar de ghnáth do ghearradh éigeandála Caesarach) nuair atá gearradh roghnach Caesarach á dhéanamh, ba chóir toiliú ó bhéal a fháil ón othar agus ba chóir seo a bhreacadh síos sna taifid. Cé gur thug an bhean sa chás seo a toiliú i scríbhinn go ndéanfaí an obráid, ní bhfuarthas a toiliú ó bhéal go dtabharfaí ainéistéise dromlaigh di. Scríobh m’Oifig chuig an ospidéal agus ansin chas le foireann an ospidéil chun an cheist a phlé.

Is é is eipeadúrach dromlaigh ann ná cógas leighis a chuirtear isteach trí instealladh i sreabhán chorda an dromlaigh agus san ainéistéise eipeadúrach cuirtear an cógas leighis isteach le hinstealladh díreach lasmuigh den mhála sreabháin atá mórthimpeall chorda an dromlaigh.

Toradh

Mar thoradh ar an bpáirt a ghlac m’Oifig sa ghearán seo, scríobh Rúnaí/Bainisteoir Ginearálta an ospidéil chuig an mbean ag admháil gur chóir go rabhthas tar éis míniú níos críochnúla a thabhairt di ar cad é atá i gceist le hainéistéise dromlaigh sular tugadh di é. Ghabh an t-ospidéal leithscéal léi nach bhfuair siad toiliú ó bhéal uaithi sular tugadh an ainéistéise di. Mhínigh siad di gurb í an ainéistéise dromlaigh an rogha is fearr do ghearradh roghnach Caesarach sa mhéid gurb í sin an teicníc is simplí agus is iontaofa í. Mar thoradh díreach ar ghearán na mná seo, chuir an t-ospidéal socruithe i bhfeidhm chun a chinntiú go bhfaigheadh an fhoireann leighis toiliú ó bhéal an ainéistéise a thabhairt agus go mbreacfaí é sin síos ar chairt leighis an othair roimh an obráid.

Maidir leis an bpróiseas gearáin san ospidéal, ba léir ó imscrúdú m’Oifige ar an ngearán áirithe seo nár fhoilsigh an t-ospidéal sonraí an phróisis gearáin ar a shuíomh gréasáin. Tá comhaontú seirbhíse ag gach ospidéal le FSS a chuireann iallach air a phróiseas gearáin a fhógairt, agus bheadh suíomh gréasáin ospidéil ina áit an-mhaith sin a dhéanamh. Dhearbhaigh an t-ospidéal go raibh athbhreithniú á dhéanamh aige ar a shuíomh gréasáin agus go ndéanfaí sonraí an phróisis ghearáin a fhoilsiú mar chuid den suíomh gréasáin nua, atá ar fáil anois.

Ó ritheadh an tAcht Ombudsman (Leasú) 2010, tá ceangal dlí ar chomhlachtaí poiblí (faoi Alt 7) cúnamh agus treoir réasúnta a thabhairt don phobal agus déileáil leo go ceart, cóir, neamhchlaonta, tráthúil. Bheinn ag súil go ndéanfadh comhlachtaí poiblí, ospidéil san áireamh, fógairt ar an bpróiseas gearáin ionas go bhféadfadh úsáideoirí seirbhíse ar mhian leo gearán a dhéanamh tuiscint a fháil ar conas sin a dhéanamh agus go gcuideofaí leo sin a dhéanamh.

Leasaigh Comhairle gnáthaimh d’aistrithe tithíochta tar éis idirghabháil an Ombudsman

Cúlra

Dhiúltaigh Comhairle Contae Laoise do bhean a bhí ag lorg aistriú tithíochta. Lorg an bhean an t-aistriú tar éis fadhbanna tromchúiseacha sóisialta agus tine ina cóiríocht - tithíocht de chuid na Comhairle. Dhiúltaigh an Chomhairle a hiarratas ar an mbonn go raibh gach aistriú ar fionraí faoi láthair mar thoradh ar na srianta airgid ach amháin i ‘gcúinsí eisceachtúla leighis nó sóisialta’.

Imscrúdú

Ceann de phrionsabail an dea-riaracháin phoiblí ná go ndéanfaí cúiseanna le cinntí a théann i bhfeidhm ar dhaoine aonair a dhoiciméadú agus go míneofaí an réasúnaíocht don chinneadh don duine. Tar éis scrúdú a dhéanamh ar dhoiciméadacht na Comhairle faoin gcás, ní raibh mé sásta leis an gcaoi ar dhéileáil an Chomhairle leis an iarratas ar aistriú. Ní raibh an chuma air go raibh aon fhianaise ann i gcomhaid na Comhairle a léirigh go raibh an Chomhairle tar éis an t-iarratas a bhreithniú chun a fháil amach an raibh aon chúinsí eisceachtúla leighis nó sóisialta i gceist, agus bhí an chuma air freisin nár breacadh síos i gceart an measúnú a rinne an Chomhairle ar an iarratas. D’iarr mé ar an gComhairle athbhreithniú a dhéanamh air agus cuireadh a thabhairt don ghearánach cur isteach go foirmiúil ar aistriú.

Toradh

Tar éis iarratas a fháil agus measúnú breise a dhéanamh, chuir an Chomhairle an gearánach ar an liosta d’Aistriú Tithíochta agus ghlac an bhean leis an tairiscint maidir le haistriú. Rinne an Chomhairle athbhreithniú freisin ar a gnáthaimh riaracháin i ndáil le hiarratais ar aistriú. Seo a leanas a bhí le rá ag an gComhairle:

• Bíonn gá anois le hiarratais fhoirmiúla i scríbhinn ó iarratasóirí. Déantar gach iarratas a admháil agus déantar measúnú ar chúinsí an iarratasóra.
• Chun a ghnáthaimh a dhaingniú bhunaigh an Chomhairle le déanaí córas bunachair sonraí chun iarratais a fhaigheann siad a thaifeadadh, a phróiseáil agus taifead a choinneáil den chinneadh deiridh. Déantar athbhreithniú míosúil ar an mbunachar sonraí seo.
• Beidh gá moladh a fháil ón Oifigeach Feidhmiúcháin Sinsearach mura bhfuil Oibrí Sinsearach Sóisialta ann, agus beidh gá le síniú deiridh an Stiúrthóra Seirbhísí (Tithíocht).

Cé gur trua nár próiseáladh an t-iarratas bunaidh i gceart is cúis áthais dom é gur ghlac an Chomhairle roinnt céimeanna chun gnáthaimh a chur ina gceart. Ba chóir go mbeadh na gnáthaimh leasaithe cuidiúil do dhaoine eile a chuirfidh isteach ar aistriú amach anseo.